{"id":75494,"date":"2025-05-06T00:00:08","date_gmt":"2025-05-05T22:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ledizioni.it\/?post_type=product&#038;p=75494"},"modified":"2025-05-06T14:54:31","modified_gmt":"2025-05-06T12:54:31","slug":"il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/","title":{"rendered":"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"product-post\" data-elementor-id=\"75494\" class=\"elementor elementor-75494\" data-elementor-post-type=\"product\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-56395dd8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default wd-section-disabled\" data-id=\"56395dd8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7f6d5747\" data-id=\"7f6d5747\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-477bbd5f color-scheme-inherit text-left elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"477bbd5f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify;\">Il presente lavoro si pone l\u2019obiettivo di ricostruire il percorso evolutivo trentennale del Fondo di finanziamento ordinario (FFO) delle universit\u00e0 statali, discutendone l\u2019impostazione e ripercorrendone le tappe principali. L\u2019obiettivo \u00e8 identificare le caratteristiche e le fasi evolutive mettendo in luce le trasformazioni intervenute e il loro portato in termini di cambiamento. Il volume si compone di cinque capitoli. Il primo esamina le caratteristiche dei modelli di finanziamento statale delle universit\u00e0, fornendo una classificazione delle principali tipologie esistenti. Particolare attenzione \u00e8 posta ai meccanismi di finanziamento basati sulle performance. Il secondo capitolo descrive gli approcci teorici della<i> Resource dependence theory<\/i> (RDT), della <i>Principal-agent theory<\/i> (PAT) e della <i>Legitimacy theor<\/i>y (LT), che sono utilizzati quali lenti interpretative per leggere i meccanismi di <i>performance-based funding<\/i> (PBF) nei sistemi di finanziamento dell\u2019istruzione terziaria e, in particolare, nel contesto italiano. Il terzo capitolo delinea l\u2019itinerario evolutivo del FFO dalla sua istituzione nel 1993 sino a oggi, soffermandosi sulle tappe pi\u00f9 significative e sulle componenti che costituiscono il Fondo. Focalizzandosi sullo scorcio pi\u00f9 recente (dal 2009 al 2024), il quarto capitolo si concentra sui trend del FFO, delineando gli andamenti a livello di sistema, per aree geografiche e in rapporto agli studenti, ai docenti e alle dimensioni degli atenei. Il capitolo finale interpreta l\u2019evoluzione del FFO nel corso degli anni e formula, in ottica esplorativa, alcune raccomandazioni per un utilizzo pi\u00f9 consapevole dei meccanismi di PBF.<\/p>\n<hr>\n<p><strong>DATI BIBLIOGRAFICI<\/strong><br>Autori: Corrado Nobili, Matteo Turri<br>Editore: <a href=\"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product-category\/milanoup\/\">Milano University Press<\/a><br>Pubblicato in: aprile 2025<br>Formato: brossura, 116 p. <br>ISBN cartaceo: 9791255102229<br>Prezzo cartaceo: 24,00\u20ac<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f9be765 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default wd-section-disabled\" data-id=\"f9be765\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8dbb9d1\" data-id=\"8dbb9d1\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c9ca77 elementor-button-danger elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"8c9ca77\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/libri.unimi.it\/index.php\/MHEO\/catalog\/book\/199\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Scarica il PDF Open Access dal sito Milano University Press<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il presente lavoro si pone l\u2019obiettivo di ricostruire il percorso evolutivo trentennale del Fondo di finanziamento ordinario (FFO) delle universit\u00e0 statali, discutendone l\u2019impostazione e ripercorrendone le tappe principali. L\u2019obiettivo \u00e8 identificare le caratteristiche e le fasi evolutive mettendo in luce le trasformazioni intervenute e il loro portato in termini di cambiamento.<\/p>","protected":false},"featured_media":76158,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false},"product_brand":[],"product_cat":[2336],"product_tag":[3289,3290,2343,2621],"class_list":{"0":"post-75494","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-milanoup","7":"product_tag-finanziamento","8":"product_tag-fondo-finanziamento-ordinario","9":"product_tag-milano-university-press","10":"product_tag-universita","11":"pa_formato-cartaceo","13":"first","14":"instock","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ledizioni\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Ledizioni-LediPublishing\/109120559173329\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-06T12:54:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1516\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1938\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ledizioni\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/\",\"name\":\"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/stag\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-05T22:00:08+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-06T12:54:31+00:00\",\"description\":\"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/stag\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/stag\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg\",\"width\":1516,\"height\":1938},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/prodotto\\\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Shop\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/shop-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/\",\"name\":\"Ledizioni\",\"description\":\"The Innovative LediPublishing Company - Casa Editrice Universitaria\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#organization\",\"name\":\"Ledizioni\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/stag\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/newlogoledizioni500x110_2-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/stag\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/10\\\/newlogoledizioni500x110_2-1.jpg\",\"width\":354,\"height\":87,\"caption\":\"Ledizioni\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ledizioni.it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pages\\\/Ledizioni-LediPublishing\\\/109120559173329\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/ledizioni\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -","description":"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -","og_description":"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.","og_url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/product\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/","og_site_name":"Ledizioni","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Ledizioni-LediPublishing\/109120559173329","article_modified_time":"2025-05-06T12:54:31+00:00","og_image":[{"width":1516,"height":1938,"url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@ledizioni","twitter_misc":{"Estimated reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/","url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/","name":"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0 -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg","datePublished":"2025-05-05T22:00:08+00:00","dateModified":"2025-05-06T12:54:31+00:00","description":"Ledizioni - Innovative Publishing. Casa editrice universitaria. Open Access. eBook, ePub. Creative Commons.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Copertina_IV-MHEO_FFO_3D.jpg","width":1516,"height":1938},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/prodotto\/il-fondo-di-finanziamento-ordinario-dinamiche-e-potenzialita\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Shop","item":"https:\/\/www.ledizioni.it\/shop-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IL FONDO DI FINANZIAMENTO ORDINARIO: DINAMICHE E POTENZIALIT\u00c0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#website","url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/","name":"Ledizioni","description":"The Innovative LediPublishing Company - Casa Editrice Universitaria","publisher":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ledizioni.it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#organization","name":"Ledizioni","url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/newlogoledizioni500x110_2-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ledizioni.it\/stag\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/newlogoledizioni500x110_2-1.jpg","width":354,"height":87,"caption":"Ledizioni"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ledizioni.it\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Ledizioni-LediPublishing\/109120559173329","https:\/\/x.com\/ledizioni"]}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/75494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75494"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/75494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76213,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/75494\/revisions\/76213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=75494"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=75494"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ledizioni.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=75494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}